Cách vệ sinh bơm màng thực phẩm trong dây chuyền đúng quy trình

Vệ sinh bơm màng thực phẩm giúp loại bỏ nguyên liệu tồn dư, hạn chế nhiễm chéo và bảo đảm an toàn cho từng mẻ sản xuất. Công việc này cần thực hiện đúng thứ tự, từ ngắt nguồn, xả áp đến súc rửa và khử trùng. Người vận hành cũng phải chọn hóa chất phù hợp với inox, màng bơm và gioăng làm kín. Bài viết dưới đây TRASO hướng dẫn quy trình vệ sinh bơm màng trong dây chuyền thực phẩm. Nội dung cũng chỉ ra thời điểm cần tháo bơm và cách kiểm tra trước khi vận hành lại.

Nội dung

Quy trình vệ sinh bơm màng thực phẩm từng bước

Quy trình vệ sinh cần dựa trên loại thực phẩm, cấu tạo bơm và quy định của nhà máy. Người vận hành không nên tự ý thay đổi nhiệt độ hoặc nồng độ hóa chất.

Bước 1: Dừng bơm, ngắt nguồn và xả áp suất

Trước khi vệ sinh, bơm phải được tách khỏi dây chuyền đang hoạt động. Đây là bước quan trọng để ngăn rò rỉ nguyên liệu và tai nạn do áp suất.

Dừng quá trình cấp liệu: Ngừng đưa nguyên liệu vào bơm. Đóng van hút và van xả theo đúng trình tự vận hành.
Ngắt nguồn năng lượng: Khóa van khí nén đối với bơm màng khí nén. Với bơm điện, cần ngắt nguồn và thực hiện khóa an toàn.
Xả áp suất còn lại: Mở van xả áp tại vị trí được thiết kế. Không tháo đường ống khi đồng hồ vẫn còn báo áp suất.
Chờ thiết bị giảm nhiệt: Không mở buồng bơm khi sản phẩm hoặc dung dịch bên trong còn nóng. Nhiệt độ cao có thể gây bỏng cho người thực hiện.

Xem thêm: Cách chọn bơm thực phẩm dạng sệt theo độ nhớt và loại sản phẩm

Bước 2: Xả sản phẩm và súc rửa sơ bộ

Súc rửa sơ bộ giúp đẩy phần nguyên liệu còn lại ra khỏi buồng bơm. Bước này cũng làm giảm lượng hóa chất cần dùng trong chu trình tiếp theo.

Trước tiên, cần thu hồi lượng sản phẩm còn trong bơm và đường ống. Không xả trực tiếp xuống hệ thống thoát nước nếu nguyên liệu cần được xử lý riêng.

Sau đó, cho nước sạch đạt yêu cầu của dây chuyền chạy qua bơm. Nước phải đi qua toàn bộ đường hút, buồng bơm, van và đường xả.

Nước ấm hoặc nước nóng khoảng 50–60°C có thể được sử dụng trong một số quy trình. Tuy nhiên, đây chỉ là mức tham khảo. Nhiệt độ thực tế phải phù hợp với thực phẩm và vật liệu bơm.

Với sản phẩm giàu protein, dùng nước quá nóng ngay từ đầu có thể làm cặn bám chắc hơn. Nhà máy cần thực hiện theo quy trình SSOP đã được thẩm định.

Bước 3: Tuần hoàn dung dịch kiềm

Dung dịch kiềm thường được dùng để xử lý dầu mỡ, protein và cặn hữu cơ. NaOH là một trong những hóa chất phổ biến trong hệ thống CIP thực phẩm.

Pha đúng nồng độ: Thực hiện theo hướng dẫn của nhà cung cấp hóa chất và quy trình của nhà máy. Không tự ý tăng nồng độ để rút ngắn thời gian.
Kiểm soát nhiệt độ: Nhiệt độ dung dịch phải nằm trong giới hạn của màng và gioăng. Nhiệt độ quá cao có thể làm linh kiện biến dạng.
Tuần hoàn đủ thời gian: Dung dịch cần đi qua toàn bộ bề mặt tiếp xúc với thực phẩm. Thời gian tiếp xúc phải đáp ứng quy trình vệ sinh đã phê duyệt.
Duy trì dòng chảy phù hợp: Lưu lượng quá thấp có thể không tạo đủ tác động làm sạch. Áp suất quá cao lại làm tăng nguy cơ hư hỏng màng.
Theo dõi trong quá trình chạy: Kiểm tra rò rỉ, nhiệt độ, áp suất và tình trạng bọt. Dừng hệ thống ngay khi xuất hiện dấu hiệu bất thường.

Không được để dung dịch kiềm lưu lại quá lâu bên trong bơm. Sau chu trình, hóa chất phải được thu hồi hoặc xử lý theo quy định.

Bước 4: Tráng trung gian và rửa axit khi cần

Sau bước rửa kiềm, bơm cần được tráng bằng nước sạch. Việc này giúp loại bỏ hóa chất còn lại trước khi sử dụng dung dịch axit.

Dung dịch HNO₃ hoặc H₃PO₄ loãng có thể được dùng để xử lý cặn khoáng. Công đoạn này phù hợp với dây chuyền thường xuất hiện cáu cặn từ nước hoặc nguyên liệu.

Rửa axit không mặc định thay thế cho khử trùng. Hai công đoạn có mục đích khác nhau và cần được quy định rõ trong SSOP.

Tuyệt đối không trộn trực tiếp axit với NaOH. Phản ứng hóa học có thể sinh nhiệt, bắn hóa chất và gây nguy hiểm cho người vận hành.

Sau khi rửa axit, tiếp tục tráng bằng nước sạch. Chỉ chuyển sang bước tiếp theo khi lượng hóa chất đã được loại bỏ theo tiêu chí kiểm soát.

Bước 5: Khử trùng và tráng lần cuối

Khử trùng giúp giảm lượng vi sinh vật còn lại sau khi làm sạch. Hóa chất sử dụng phải được phê duyệt cho dây chuyền chế biến thực phẩm.

Người vận hành cần tuân thủ đúng nồng độ và thời gian tiếp xúc. Không pha hóa chất dựa trên kinh nghiệm cá nhân hoặc ước lượng bằng mắt.

Sau khi khử trùng, thực hiện tráng lại nếu hướng dẫn của hóa chất yêu cầu. Nước tráng cuối phải đáp ứng tiêu chuẩn nước của nhà máy.

Có thể kiểm tra pH hoặc độ dẫn điện để phát hiện hóa chất còn lại. Tuy nhiên, chỉ số pH trung tính chưa đủ để kết luận bơm đã sạch hoàn toàn.

Với dây chuyền có yêu cầu cao, nhà máy có thể áp dụng kiểm tra ATP hoặc xét nghiệm vi sinh. Phương pháp kiểm tra cần được quy định trong hồ sơ vệ sinh.

Bước 6: Tháo rời và vệ sinh sâu khi cần

Vệ sinh tuần hoàn không phải lúc nào cũng loại bỏ được cặn tại các vị trí khuất. Khi đó, bơm cần được tháo rời để kiểm tra trực tiếp.

Các bộ phận cần quan tâm gồm màng bơm, bi van, đế van, gioăng và buồng chứa chất lỏng. Đây là những vị trí dễ tích tụ cặn thực phẩm.

Khi vệ sinh thủ công, nên dùng bàn chải mềm chuyên dụng. Không dùng vật sắc hoặc bàn chải kim loại vì có thể làm xước bề mặt.

Mỗi bộ phận cần được đặt trên khay sạch. Không để linh kiện tiếp xúc trực tiếp với sàn hoặc bề mặt chưa khử trùng.

Nếu phát hiện màng nứt, gioăng chai cứng hoặc bi van biến dạng, cần thay mới. Không tiếp tục sử dụng linh kiện đã mất khả năng làm kín.

Bước 7: Lắp lại, kiểm tra và chạy thử

Sau khi vệ sinh, các bộ phận phải được lắp đúng vị trí và chiều hoạt động. Việc lắp sai có thể làm giảm lưu lượng hoặc gây rò rỉ.

Bulông cần được siết đều theo thứ tự đối xứng. Không siết quá chặt vì có thể làm biến dạng màng hoặc mặt bích.

Tiếp theo, chạy thử bơm bằng nước sạch hoặc dung dịch được phê duyệt. Ban đầu nên vận hành ở áp suất thấp để kiểm tra độ kín.

Trong quá trình chạy thử, cần theo dõi tiếng động, lưu lượng, áp suất và các điểm nối. Chỉ đưa bơm vào sản xuất khi mọi tiêu chí đều đạt.

Xem thêm: Bơm màng thực phẩm giá tốt

Cách chọn hóa chất vệ sinh phù hợp với vật liệu bơm

Hóa chất phải làm sạch hiệu quả nhưng không gây ăn mòn hoặc làm biến dạng linh kiện. Cần kiểm tra cả thân bơm, màng, bi van và gioăng.

Nhóm hóa chất	Mục đích chính	Lưu ý khi sử dụng
Dung dịch kiềm	Loại bỏ dầu mỡ, protein và cặn hữu cơ	Kiểm soát nồng độ, nhiệt độ và thời gian
Dung dịch axit	Loại bỏ cặn khoáng và cáu cặn	Không trộn trực tiếp với dung dịch kiềm
Chất khử trùng	Giảm lượng vi sinh vật sau vệ sinh	Dùng đúng nồng độ và thời gian tiếp xúc
Nước tráng	Loại bỏ cặn rời và hóa chất còn lại	Phải đạt tiêu chuẩn của dây chuyền

Những lỗi thường gặp khi vệ sinh bơm màng thực phẩm

Một số sai sót có thể làm giảm hiệu quả vệ sinh hoặc gây hư hỏng thiết bị. Người vận hành cần nhận biết để kiểm soát ngay từ đầu.

Vệ sinh khi chưa xả hết áp: Áp suất còn lại có thể làm nguyên liệu hoặc hóa chất bắn ra khi tháo đường ống.
Dùng hóa chất không tương thích: Hóa chất sai loại có thể làm màng phồng, gioăng chai cứng hoặc thân bơm bị ăn mòn.
Tăng nhiệt độ tùy ý: Nhiệt độ quá cao không bảo đảm bơm sạch nhanh hơn. Ngược lại, nó có thể làm cặn protein bám chắc hơn.
Bỏ qua bước tráng trung gian: Hóa chất kiềm và axit còn lại có thể phản ứng với nhau. Điều này gây mất an toàn và ảnh hưởng thiết bị.
Chỉ kiểm tra bằng mắt: Bề mặt không còn cặn chưa chắc đã đạt yêu cầu vi sinh. Cần kết hợp phương pháp kiểm tra theo SSOP.

Ngoài ra, việc không ghi chép kết quả cũng gây khó khăn khi truy xuất. Mỗi lần vệ sinh nên có thông tin về thời gian, hóa chất và người thực hiện.

Kết luận

Vệ sinh bơm màng thực phẩm cần thực hiện theo đúng trình tự. Các bước gồm xả áp, súc rửa, tẩy rửa hóa chất, khử trùng và kiểm tra.

Nồng độ hóa chất, nhiệt độ và thời gian không nên áp dụng giống nhau cho mọi dây chuyền. Các thông số phải dựa trên loại thực phẩm, vật liệu bơm và SSOP của nhà máy.

Liên hệ TRASO để được tư vấn lựa chọn bơm màng, vật liệu màng và cấu hình phù hợp với yêu cầu vệ sinh trong dây chuyền thực phẩm.

LIÊN HỆ ĐỂ NHẬN TƯ VẤN TỪ TRASO

CÔNG TY TNHH TRASO

————————————–

Địa chỉ: Số 14 Ngõ 6/309 TDP Bình Minh, Xã Gia Lâm, TP Hà Nội, Việt Nam.

Hotline: 0907.085.787

Email: info@godobommang.com.vn